Paragraaf kapitaalgoederen 2027
De openbare ruimte met haar groen, wegen, bruggen, riolering, openbare verlichting, straatmeubilair en speelvoorzieningen zijn een kostbaar bezit. Ze hebben een groot maatschappelijk waarde en zorgen ervoor dat we prettig kunnen wonen en leven in Deurne. Zij vertegenwoordigen ook een grote financiële waarde. Daarom spreken we ook wel van kapitaalgoederen. Als we al deze kapitaalgoederen in de bovengrondse openbare ruimte (riolering dus niet meegerekend) allemaal opnieuw zouden moeten aanleggen dan gaat het om een totale investering van ruim 310 miljoen euro. We zijn als gemeente verplicht dit kapitaal met verstandig beheer goed te onderhouden. In deze paragraaf beschrijven we hoe we hier in Deurne vorm aan geven.
Ons beleids- en beheerinstrumentarium voor de kapitaalgoederen
Het onderhoud en beheer van de kapitaalgoederen in de Deurnese openbare ruimte sturen we aan met vier plandocumenten:
Strategische niveau: 1) De Beheervisie Openbare Ruimte 2024-2033
De Raad heeft in 2023 de ‘Beheervisie Openbare Ruimte 2024-2033’ vastgelegd met daarin een integrale strategie voor de komende tien jaar. Daarin is een financiële uitwerking gemaakt voor zowel de exploitatiebudgetten voor het dagelijks en groot onderhoud, als de investeringen in het geval dat openbare ruimte aan het einde van de levensduur moet worden vervangen of om functionele, economische of maatschappelijke reden moet worden vernieuwd. De Beheervisie heeft hiervoor ambities beschreven voor een Duurzame, Uitnodigende en Toegankelijke openbare ruimte (onze ‘DUT-ambities’).
Tactische niveau: 2) De IBOR-plannen
De Beheervisie is op het tactisch niveau vertaald in een Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR-plan) . Het IBOR-plan beschrijft wat we in de komende vier jaar gaan doen om de Beheervisie in praktijk te brengen. We actualiseren het IBOR-plan elk jaar, zodat tijdig bij kunnen sturen op de ambities. De actuele versie is het IBOR-plan 2027-2030.In deze paragraaf kapitaalgoederen geven we aandacht aan de sectorspecifieke beleidskaders, de arealen, de afgesproken en actuele kwaliteitsniveaus, de financiële uitgangspunten en de risico’s en knelpunten.
Tactisch niveau 3) Programma Water en Riolering
In 2026 wordt het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) geactualiseerd en doorontwikkeld naar een breder Programma Water en Riolering (PWR) voor de periode 2027-2030. Dit PWR krijgt de Omgevingsvisie van de gemeente Deurne als kader. Ook de DUT-ambities van de Beheervisie Openbare ruimte worden hierin vertaald naar meer concrete maatregelen op het tactische niveau. Ook wordt het Uitvoeringsprogramma binnen het nieuwe PWR aangevuld met onderzoeken en maatregelen om vanuit water en riolering invulling te kunnen geven aan de schaalsprong van de gemeente Deurne.
Operationele niveau 4) Onderhoudscontracten
De operationele aansturing van het beheer en onderhoud vindt tot slot plaats via de afzonderlijke onderhoudscontracten per kapitaalgoed.
Bekostiging van het beheer: indexering en areaaluitbreiding
Het IBOR-plan 2027–2030 biedt een integraal overzicht van het beheer en de uitvoering van het onderhoud, in lijn met de ambities uit de Beheervisie Openbare Ruimte 2024–2033. Uit de actualisatie blijkt dat de exploitatiebudgetten voor het onderhoud van de bovengrondse openbare ruimte over het algemeen nog goed aansluiten bij de afspraken uit de Beheervisie 2023 (totaal € 5,588 miljoen). Daarbij moet nog wel rekening worden gehouden met de volgende ontwikkelingen:
•Areaaluitbreiding (+ € 140.000): ieder jaar groeit het areaal openbare ruimte dat we als gemeente moeten onderhouden. Voor 2027 is er € 140.000 aan onderhoudskosten bijgekomen, met name door de toename van verharding (beton) en groen (hagen).
•Marktindexering (+ € 55.000): de kosten voor het onderhoud stegen afgelopen jaren met meer dan de generieke indexering van de gemeente Deurne (2,1%). Dit speelt op dit moment met name bij open verharding (+ 3,6%), groen (+ 4%), speelvoorzieningen (+ 4%) en straatmeubilair (+ 4%).
•Integraal bermbeheer (+ € 75.000): in 2018 is onder invloed van de toenmalige bezuinigingen besloten om de bermen in het buitengebied niet meer te maaien. Hierdoor is een onderhoudsachterstand ontstaan. Met ingang van 2027 worden de bermen langs intensief gebruikte wegen weer gemaaid. Hiervoor wordt een bestek voor integraal bermbeheer uitgewerkt;
•Onkruidbestrijding (+ € 30.000): het lukt niet om het niveau van onkruidbestrijding op verhardingen op het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau te onderhouden. Op diverse hardnekkige plekken is extra en specifieke aandacht nodig om dit niveau te halen. Er zijn structureel extra middelen nodig, meer dan de € 150.000 die nu beschikbaar zijn.
Vervangingsinvesteringen
Voor de (vervangings)investeringen heeft de Raad zich bij het vaststellen van de Beheervisie in 2023 uitgesproken om ieder jaar 6,1 miljoen euro aan kredieten beschikbaar te stellen. Deze kredieten komen via projectkredieten beschikbaar. Ze stellen ons in staat om verouderde openbare ruimte tijdig te kunnen vervangen en te vernieuwen volgens de DUT-ambities.
De arealen in beheer van de gemeente Deurne
De openbare ruimte in Deurne bestaat vooral uit groen en verharding: bijna 3,0 miljoen vierkante meter openbaar groen en 3,5 miljoen vierkante meter aan verhardingen. Het afgelopen jaar is het totale areaal met 2,4% is gegroeid.