Wet open overheid

Inleiding
Sinds de inwerkingtreding van de Wet open overheid (Woo) op 1 mei 2022 is de openbaarheidsparagraaf een verplicht onderdeel van de jaarverantwoording. De Woo beoogt de transparantie van het openbaar bestuur te vergroten door overheidsinformatie beter vindbaar en digitaal toegankelijk te maken. Een doelmatige en rechtmatige informatiehuishouding vormt daarvoor een essentiële randvoorwaarde. Deze openbaarheidsparagraaf bevat een verantwoording op hoofdlijnen over de uitvoering van de Woo in 2025. Daarbij wordt ingegaan op de informatiehuishouding, de actieve openbaarmaking en de passieve openbaarmaking.

Informatiehuishouding
Een ordelijke en betrouwbare informatiehuishouding is noodzakelijk voor het kunnen voldoen aan wettelijke verplichtingen op het gebied van openbaarheid, archivering en verantwoording. De gemeente werkt op basis van een vastgesteld meerjarig informatiebeheerplan structureel aan de verbetering van de vindbaarheid, volledigheid en toegankelijkheid van informatie. In 2025 is gewerkt aan dit plan in samenwerking met de teams in het primaire proces. De aandacht is gevestigd op het vastleggen van werkafspraken, het verduidelijken van verantwoordelijkheden en het naleven van de geldende wet- en regelgeving, waaronder de Woo en de Archiefwet. Bewustwording en (technische) uitvoering zijn in 2026 speerpunten.

Actieve openbaarmaking
De Woo kent een actieve en een passieve openbaarmakingsplicht. Voor de actieve openbaarmaking geldt een gefaseerde invoeringstermijn van vijf jaar, te rekenen vanaf 1 mei 2022. Het Rijk stelt middelen beschikbaar ter ondersteuning van de implementatiekosten bij gemeenten.
Actieve openbaarmaking betreft het uit eigen beweging openbaar maken van informatie uit de elf wettelijk aangewezen informatiecategorieën, alsmede andere informatie die bijdraagt aan een transparant bestuur. Aanvullende actieve openbaarmaking is afhankelijk van bestuurlijke keuzes en ambities.
In 2025 e.v. wordt uitvoering gegeven aan de actieve openbaarmakingsplicht binnen het project Implementatie Woo. Daarbij is ingezet op:
• het bevorderen van bewustwording door middel van voorlichting en training;
• het identificeren van openbaar te maken informatie binnen bestaande werkprocessen en het expliciet beleggen van verantwoordelijkheden;
• het inrichten en verbeteren van processen, procedures en ondersteunende hulpmiddelen voor publicatie;
• het doorvoeren van technische aanpassingen ter ondersteuning van digitale openbaarmaking.

Passieve openbaarmaking
Passieve openbaarmaking betreft het verstrekken van informatie naar aanleiding van een Woo-verzoek. De mogelijkheden, indieningsvereisten en uitzonderingsgronden zijn bij wet geregeld. De wettelijke beslistermijn bedraagt vier weken, met de mogelijkheid van een eenmalige schriftelijke verlenging van twee weken.

In 2025 zijn 34 Woo-verzoeken ingediend. Een ruime verdubbeling ten opzichte van 2024. De gemeente constateert dat het aantal verzoeken toeneemt en een grotere omvang en complexiteit hebben. 21 verzoeken zijn met een formeel besluit en informatietoekenning beantwoord. 4 verzoeken zijn dermate omvangrijk en complex dat deze zijn uitbesteed aan een expertisecentrum, en nog in behandeling. Voorts zijn er nog 3 lopende zaken en 6 zaken werden informeel afgedaan of ingetrokken.

In alle gevallen werd binnen de beslistermijn een besluit genomen, danwel in communicatie met de verzoeker een passende termijn en behandeling afgesproken.
Onderwerpen van informatie uitvraag zijn zeer divers en uiteenlopend. Van het fysieke domein, projectontwikkeling, vergunningen en beleidsstukken tot het sociaal domein met uitvraag naar beleid en uitvoering.

Kosten

Informatiehuishouding en de actieve openbaarmaking vallen onder de wettelijke verplichtingen. Het Rijk stelt middelen beschikbaar ter ondersteuning bij de implementatie. Passieve openbaarmaking, de behandeling van Woo-verzoeken zijn minder beïnvloedbaar, maar doen wel een beroep op de middelen. Voor 2025 betekent dit: