Deze paragraaf gaat op hoofdlijnen in op de visie, uitvoering, resultaten en risico’s van het grondbeleid. Het Zomerbericht Vastgoed 2026 (hierna: Zomerbericht) gaat uitgebreider in op de uitvoering van het actief gevoerde grondbeleid.
Visie
In maart 2024 heeft de raad de nota grondbeleid 2024 vastgesteld. Grondbeleid is een middel om bestuurlijke ambities waar te maken. In lijn met het raadsprogramma 2022-2026 geeft het nieuwe grondbeleid ruimte voor een actieve grondpolitiek, specifiek om de vitaliteit van de kernen te versterken. De nota bevat het afwegingskader (welke houding en welke rol), de inzet van grondbeleidsinstrumenten en de wijze van verantwoording.
Uitvoering
De gemeente zet haar grondbeleid als middel in om bestuurlijke ambities en beleidsdoelstellingen op het gebied van de kernopgaven uit het raadsprogramma 2022-2026 op o.a. leefbaarheid, wonen, economie en duurzaamheid te realiseren. De gemeente heeft in 2026 14 actieve grondexploitaties, drie voorbereidingskredieten.
Grondexploitaties
Het college voert binnen de kaders van de raad de grondexploitaties en legt hierover verantwoording af aan de raad. Het college actualiseert twee keer per jaar de grondexploitaties en rapporteert hierover aan de raad in de Begroting, de Jaarrekening (paragraaf grondbeleid) en het Herfstbericht en Zomerbericht Vastgoed.
Tegelijk met de Jaarrekening 2025 wordt ook het Zomerbericht voor vaststelling aangeboden aan de raad. Het Zomerbericht geeft inzicht in de voortgang van de grondexploitaties, de meerjarige prognose van de grondexploitaties, de risicoanalyse, het verwachte verloop van de algemene reserve grondbedrijf (hierna: ARG) en de voorziening verlieslatende exploitaties (hierna: VVE). In het Zomer- en Herfstbericht is ook de publicatielijst voor gemeentelijk vastgoed opgenomen. De actuele publicatielijst voor gemeentelijk vastgoed wordt in het Herfstbericht 2025 opnieuw geactualiseerd. De begrotingswijzigingen (2026 en volgende jaren) zijn onderdeel van het Zomerbericht en worden ter vaststelling aangeboden aan de raad.
Financiële resultaten en verwachte winstneming
In onderstaande tabel staan de (verwachte) financiële resultaten van de geactualiseerde grondexploitaties.
NCW = netto contante waarde per 1 januari 2026
EW = eindwaarde per 31 december van het verwachte eindjaar
ARG = Algemene Reserve Grondbedrijf
VVE = Voorziening Verlieslatende (grond)Exploitaties
Naar verwachting worden 6 grondexploitaties medio 2026 afgesloten, 4 grondexploitaties in 2027, 1 grondexploitatie in 2028, 1 grondexploitatie in 2031 en 1 grondexploitatie in 2032.
Het verwachte verlies heeft een omvang van € 8,1 miljoen op eindwaarde. Dit is een toename van circa € 2,7 miljoen en is een gevolg van het toevoegen van de grondexploitatie PDV-locatie N270. Bij het openen en het vaststellen van de grondexploitatie heeft de gemeenteraad ingestemd met een dotatie uit de Algemene Reserve aan de Algemene Reserve Grondbedrijf (ARG) van € 2.066.525 om dit verlies af te dekken. Het gehele verlies wordt afgedekt met de VVE op eindwaarde. Dit betekent dat de omvang van de VVE gelijk moet zijn aan de verwachte verliesnemingen in de periode 2026 t/m 2032 en dit is € 3,3 miljoen. In 2025 is in het Herfstbericht € 35.438 aan de VVE onttrokken ten gunste van de ARG. In 2025 zal daarnaast ook de dotatie van € 2.066.525 worden toegevoegd aan de VVE.
Verschillen ten opzichte van de Begroting 2026-2029
Rente
De commissie BBV heeft de regels voor de rentetoerekening aan de grondexploitaties bijgesteld. Vanaf 2026 hanteert de gemeente de rekenrente (0,7%) voor zowel negatieve als positieve grondexploitaties.
Verwervingen
De prognose voor verwervingen is met € 1,7 miljoen bijgesteld voor de grondexploitatie Deurne Stationsweg Haspelweg. De overschrijding wordt voor een belangrijk deel bijgesteld door de indexering van de grondopbrengsten. De totale overschrijding van mee- en tegenvallers, € 705.000, vallen binnen het begrote risico bedrag van € 1,1 miljoen.
Bouw- en woonrijp maken, overige kosten
De kosten voor het bouw- en woonrijp maken zijn bijgesteld. De volgende bijstellingen boven de € 100.000 in de grondexploitaties zijn:
- Neerkant Meistraat Fase 1 bijstelling € 105.000 hoger: extra grondwerken en de aanleg van een wadi;
- Willige Laagt bijstelling € 122.000: extra voorzieningen tegen wateroverlast als gevolg van de Peelrandbreuk.
Grondopbrengsten
De grondopbrengsten worden jaarlijks bijgesteld. Dit heeft geleid tot een opbrengstenstijging. Bij de Oude Molen is de opbrengst lager bijgesteld.
Voor gedetailleerde informatie over de actieve grondexploitaties wordt verwezen naar het Zomerbericht Vastgoed 2026.
Risico’s
Het beleidskader grondexploitaties beschrijft het risicomanagement binnen het grondbedrijf. Risico’s worden op twee niveaus onderscheiden, namelijk programma- en projectrisico’s.
Risico’s worden primair opgevangen met de te verwachten winsten uit de grondexploitatie. Als de winstpotentie onvoldoende is, worden deze in eerste instantie opgevangen in de ARG. Mocht de ARG onvoldoende zijn, dan wordt het restant afgedekt door de Algemene reserve van de gemeente..
Voorbereidingskredieten
De raad heeft drie voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld. Naar verwachting wordt het haalbaarheidsonderzoek voor de uitbreiding van Kranenmortel-Zuid medio 2026 afgerond.
De verwachting is dat het haalbaarheidsonderzoek voor het project Neerkant Meistraat Fase 2 in 2026 wordt afgerond en dat er een grondexploitatie wordt geopend. De verwachting is dat het een volledig gemeentelijke grondexploitatie zal worden waarbij een particuliere ontwikkeling naast de locatie middels een anterieure overeenkomst bijdraagt aan de plankosten en gemeenschappelijke investeringen in het plangebied. De boekwaarde van het voorbereidingskrediet wordt dan overgeheveld naar de grondexploitatie. Voor het project Deurne Kleine Bottel heeft de gemeenteraad een voorbereidingskrediet van € 375.000 verstrekt voor de planologische procedure en om de mogelijkheid te verkennen om posities in het gebied in te nemen. Hiervoor is het instrument Wet Voorkeursrecht Gemeente gevestigd en worden gesprekken met de grondeigenaren gevoerd.
Voorziening strategische grondverwerving
Eind 2025 heeft een strategische grondverwerving plaats gevonden. Het betreft agrarische ruilgrond die ingezet kan worden in onderhandelingstrajecten. Daarnaast worden thans aankopen van strategisch gelegen panden binnen de kern Deurne overwogen en zijn er gesprekken met pandeigenaren.
Samenvatting
Het geheel van alle grondexploitaties, de reserve en de voorziening noemen we samen het grondbedrijf. Het hiernavolgende figuur laat de financiële stromen binnen het grondbedrijf zien.
